Ένα ποίημα για την σημερινή παγκόσμια ημέρα ποίησης!

Cesare Paveze - 21 Μαρτίου 1950

Έχεις αίμα κι ανάσα.

Είσαι κι εσύ φτιαγμένη από σάρκα,

από μαλλιά και από βλέμματα. Η γη και τα δέντρα

ο μαρτιάτικος ουρανός, το φως,

πάλλονται και σου μοιάζουν-

το γέλιο σου και το βήμα σου

σαν νερά που αναπηδούν-

η ρυτίδα ανάμεσα στα μάτια σου

σαν σύννεφα μαζεμένα

το τρυφερό σου κορμί

ένας σβώλος στoν ήλιο.

Έχεις αίμα και ανάσα.

Ζεις σ’ αυτή τη γη.

Γνωρίζεις τις γεύσεις,

τις εποχές, τα ξυπνήματα,

έπαιξες στον ήλιο,

μίλησες μαζί μας.

Καθαρό νερό της άνοιξης

Βλαστός, χώμα,

ανθισμένη σιωπή,

έπαιξες όταν ήσουνα μικρούλα

κάτω από διαφορετικό ουρανό,

κι έχεις τη σιωπή μέσα στα μάτια σου,

ένα σύννεφο που αναβλύζει

σαν πηγή από τα βάθη.

Τώρα γελάς και δονείσαι πάνω απ’ αυτή τη σιωπή.

Γλυκός καρπός που ζεις

Κάτω από τον καθαρό ουρανό

που ανασαίνεις και ζεις

σ’ αυτή τη δική μας εποχή

στην κλειστή σιωπή

βρίσκεται η δύναμή σου. Όπως

το χλωρό χορτάρι στον αέρα

ανατριχιάζεις και γελάς,

όμως εσύ, εσύ είσαι γη.

Είσαι ρίζα σκληρή.

Είσαι η γη που περιμένει.

21 Μαρτίου 1950, Cesare Paveze, απο τή συλλογή "Vera la morte e avra i tuoi occhi"

Martha Rivera Garrido - Δεν επιστρέφεις

Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα που διαβάζει,

γυναίκα που αισθάνεται υπερβολικά ή γράφει.

Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα που σκέφτεται,

που γνωρίζει αυτά που ξέρει, κι επιπλέον μπορεί να πετά,

γυναίκα σίγουρη για τον εαυτό της.

Να μην ερωτευτείς ποτέ γυναίκα που γελά ή κλαίει στον έρωτα,

που ξέρει να μετουσιώνει το κορμί σε πνεύμα.

Πόσω δε μάλλον, μια που αγαπά την ποίηση,
που στέκεται να θαυμάσει για ώρες κάποιον πίνακα
και που δεν ξέρει πως να ζει χωρίς μουσική.

Μην το ευχηθείς ποτέ να ερωτευτείς μια γυναίκα τέτοια.

Γιατί, ασχέτως αν μείνει μαζί σου ή αν σε αγαπήσει κι εκείνη, 

από μια τέτοια γυναίκα, ποτέ δεν επιστρέφεις.

2/2/16:

Το να χάνεις την αίσθηση του χρόνου
είναι η μοναδική πραγματική Ελευθερία!
Οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται
να χάσουν τη σιγουριά
που τους παρέχει η βεβαιότητα
της δήθεν υπαρκτής στιγμής!
Επειδή γνωρίζουν μόνο πως υπάρχουν
κρατώντας αγκαζέ, με σχεδόν ερωτικό τρόπο
τον Χρόνο, ως μόνο στήριγμα στη ζωή τους!
Οι άθλιοι!
Αντιλαμβάνονται τον Χρόνο
όπως τον δήθεν Έρωτα τους!
Στήριγμα αντί για ευδαιμονία
Σκλαβιά αντί για Ελευθερία
Συμφέρον εξαιτίας ενός ακαθόριστου φόβου
Δουλεία αντί για εθελοντική Εργασία!
Ο φόβος είναι ο χειρότερος εχθρός της Ζωής!
Και αγαπάμε τον Χρόνο εξαιτίας αυτού του παράλογου Φόβου!
Μας καλοπιάνει με την νοσταλγία των περασμένων στιγμών
Μας φοβίζει με τη σκέψη πως πέρασαν τα χρόνια και έγιναν μνήμες
Μας σκλαβώνει με τη νοσταλγία της περασμένης νεότητας
Και μας προδίδει με την επιβεβαίωση της Ανυπαρξίας
Μας κοροϊδεύει με τεχνάσματα όπως μερικά καλά ταξίδια και εξερευνήσεις
Διασκέδαση με τους ανθρώπους που αγαπάμε να είμαστε μαζί τους
Καλοπέραση ξοδεύοντας χρήματα που μαζέψαμε με κόπο
Γεμίζοντας γήπεδα, συναυλιακούς χώρους, κέντρα διασκέδασης
Συμβιβασμένες κοινωνικές δομές, όπως ο Γάμος και οι Παρέες
Και ύστερα από μερικές δεκαετίες
Ανήμπορος να αλλάξεις το καθετί
Απόλυτα συγκεντρωμένος στις υποχρεώσεις σου
Να βλαστημάς που έγινε μεγάλος εχθρός ο Χρόνος!
Ποτέ δεν ήταν φίλος σου!
Ήταν μια ανόητη δικαιολογία
για όσα συνεχώς ανέβαλες
Όπως οι πραγματικά δικές σου επιθυμίες
Που θεώρησες πως είναι τα Θέλω
που σου επέβαλε με πρόφαση την μόνη σου πραγματικότητα
Το κίβδηλο Εγώ σου!
Μεγαλώνοντας μόνο αναγνωρίζεις
όλα εκείνα που ο Χρόνος σου στέρησε
Επειδή θέλησες να τον ακολουθήσεις!
Γι' αυτό πρέπει να χάνεις την αίσθηση του Χρόνου!
Όπως όταν διαβάζεις ένα καλό βιβλίο
Γράφεις τις σκέψεις σου αυθόρμητα πάνω στο χαρτί
Ζωγραφίζεις χωρίς να κοιτάζεις κάτι
παρά μόνο με ότι βλέπει το μυαλό σου
Ταξιδεύεις μόνος, απολαμβάνοντας το τοπίο γύρω σου
Παίζεις μουσική
Γράφεις ένα ποίημα
Ή κάνεις Έρωτα!
Οι στιγμές που ο χρόνος δεν γίνεται αντιληπτός
είναι οι μοναδικές γεμάτες στιγμές της Ζωής σου!

James Kavanaugh - Will you be my friend? (Θα είμαστε φίλοι;)

Will you be my friend?
There are so many reasons why you never should:
I’m sometimes sullen, often shy, acutely sensitive,
My fear erupts as anger, I find it hard to give,
I talk about myself when I’m afraid
And often spend a day without anything to say.
    But I will make you laugh
And love you quite a bit
And hold you when you’re sad.
I cry a little almost every day
Because I’m more caring than the strangers ever know,
And, if at times, I show my tender side
(The soft and warmer part I hide)
I wonder, will you be my friend?
    A friend who far beyond the feebleness of any vow or tie
Will touch the secret place where I am really I,
To know the pain of lips that plead and eyes that weep,
Who will not run away when you find me in the street
Alone and lying mangled by my quota of defeats
But will stop and stay-to tell me of another day
When I was beautiful.
Will you be my friend?
    There are so many reasons why you never should:
Often I’m too serious, seldom predictably the same,
Sometimes cold and distant, probably I’ll always change.
I bluster and brag, seek attention like a child,
I brood and pout, my anger can be wild,
But I will make you laugh and love you quite a bit
And be near you when you’re afraid.
    I shake a little almost every day
Because I’m more frightened than the strangers ever know
And if at times I show my trembling side
(The anxious, fearful part I hide)
I wonder, will you be my friend?
    A friend who, when I feel your closeness, feels me push away
And stubbornly will stay to share what’s left on such a day,
Who, when no one knows my name or calls me on the phone,
When there’s no concern for me – what I have or haven’t done-
And those I’ve helped and counted on have oh, so deftly, run,
Who, when there’s nothing left but me, stripped of charm and
Subtlety, will nonetheless remain.
    Will you be my friend?
For no reason that I know, Except I want you so.

Θα είμαστε φίλοι; 
Υπάρχουν τόσοι λόγοι

που δεν θα έπρεπε να το δεχτείς:
Είναι φορές που είμαι σκυθρωπός, 
οξύτατα ευαίσθητος
και ντροπαλός ακόμα. 
Ο φόβος μου ξεσπάει σαν θυμός, 
μου είναι τόσο δύσκολο να δώσω,
μιλάω πολύ για εμένα όταν φοβάμαι,
κι ίσως περάσει μέρα χωρίς να έχω τίποτα να πω.
Μα θα σε κάνω να γελάς
και θα σε αγαπάω
και μέσα στη λύπη σου θα σ' έχω αγκαλιά.
Κλαίω σχεδόν λιγάκι κάθε μέρα
γιατί με νοιάζει πιότερο απ' όσο το φαντάζονται οι άλλοι.
Κι αν μερικές φορές την τρυφερή πλευρά μου αποκαλύψω 
(το πιο ζεστό και μαλακό κομμάτι που ‘χω)
αναρωτιέμαι: 
Θα είμαστε φίλοι; 
Ένας φίλος, 
που πέρα απ' όρκους η δεσμούς 
τη μυστική γωνία μου θε ν' αγγίξει εκεί

που εγώ είμαι πράγματι εγώ,

τα χείλη που ικετεύουν να γνωρίζει, 
τον πόνο μες τα μάτια όταν θρηνώ.
Που δεν θα φύγει 
σαν με δει στο δρόμο κομματιασμένο
απ' του χαμού το μερτικό, 
μα θα σταθεί και ‘κει κοντά μου θε να μείνει,
να μου μιλήσει για την ομορφιά που είχα κάποτε κι εγώ. 
Θα είμαστε φίλοι; 
Υπάρχουν τόσοι λόγοι που δεν θα έπρεπε ποτέ να το δεχτείς. 
Συχνά παραείμαι σοβαρός,
ψυχρός, 
απομακρυσμένος.
Ποτέ ο ίδιος ακριβώς,
κι όλο μου φαίνεται θ' αλλάζω και θ' αλλάζω.
Καυχιέμαι, 
κομπορρημονώ σαν το παιδί την προσοχή ζητάω, 
κατσούφης γίνομαι,
έχω άγριο θυμό κι ώρες πολλές τη γκρίνια μου κρατάω. 
Μα θα σε κάνω να γελάς 
και θα σε αγαπώ και μες το φόβο σου θα στέκομαι κοντά σου. 
Τρέμω λιγάκι κάθε μέρα,
γιατί φοβάμαι πιότερο απ' όσο φαντάζονται οι άλλοι.
Κι αν μερικές φόρες την τρυφερή πλευρά μου αποκαλύψω 
(το αγχωμένο μου κομμάτι που όλο κρύβω)
αναρωτιέμαι:
Θα είμαστε φίλοι; 
Ένας φίλος, 

που όταν σε φοβάμαι
και σε σπρώχνω σε πείσμα της ασχήμιας μου, 
θα μείνεις να μοιραστείς ό,τι απόμεινε από μένα.
Που όταν κάνεις δεν θα γνωρίζει τ' όνομά μου, 
σαν δε θα νοιάζεται κανένας πια για μένα,
για όσα έκανα κι όσα δεν έχω κάνει 
κι όλοι που σε κείνους βασιζόμουν το βάλουν στα πόδια και μ' αφήσουν.
Όταν δεν θα ‘χει μείνει τίποτα δικό μου,
ούτε ακόμα αυτή η λεπτότητα κι οι χάρες, 
εσύ, παρόλα' αυτά, 
θα ‘σαι κοντά μου. 
Θα είμαστε φίλοι; 
Δεν έχω λόγο σοβαρό,
απλά μονάχα στο ζήτω.

9χρονη μαθήτρια Τετάρτης Δημοτικού στο Ηράκλειο, απαντά στο ερώτημα «Πού βρίσκεται η ποίηση;»

9χρονη μαθήτρια Τετάρτης Δημοτικού στο Ηράκλειο Κρήτης, απαντά γραπτώς στο ερώτημα «Πού βρίσκεται η ποίηση;» 

Μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο Facebook, ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος ανάρτησε μία φωτογραφία ενός μαθητικού τετραδίου όπου σε αυτό μία 9χρονη μαθήτρια της Τετάρτης Δημοτικού σε σχολείο στο Ηράκλειο Κρήτης απαντά στο ερώτημα «Πού βρίσκεται η ποίηση;» 

Αυτό συνέβη στα μαθήματα δημιουργικής γραφής που παραδίδει η Μαρία Δασκαλάκη στο Ηράκλειο. Δείτε εδώ και το προφιλ της Μαρίας Δασκαλάκη και άλλα παραδείγματα δημιουργικής γραφής μαθητών.

Πηγή:
https://www.alfavita.gr/arthron/9hroni-mathitria-tetartis-dimotikoy-sto-irakleio-apanta-sto-erotima-poy-vrisketai-i-poiisi

Κώστας Καρυωτάκης

Τί καλά που ’ναι στο σπίτι μας

τώρα που όξω πέφτει χιόνι!

Το μπερντέ παραμερίζοντας,

τ’ άσπρο βλέπω εκεί σεντόνι

να σκεπάζει όλα τα πράματα:

δρόμους, σπίτια, δένδρα, φύλλα.

Πόσο βλέπω μ’ ευχαρίστηση

μαζεμένη τόση ασπρίλα!

Όμως κάτου, τουρτουρίζοντας

το κορίτσι εκείνο τρέχει.

Τώρα στάθηκε στην πόρτα μας.

Ψωμί λέγει πως δεν έχει,

πως κρυώνει, πως επάγωσε…

«Έλα μέσα, κοριτσάκι.

Το τραπέζι μας εστρώθηκε

κι αναμμένο είναι το τζάκι.»

29/12/15:

Σε ποια μουσική

ξοδεύεις τον εαυτό σου

και δεν αφήνεις τον χρόνο να κυλά

Για ποια λυκαυγή

φυλάς το όνειρο σου

παραμένεις ντυμένος στα μαβιά

Σιωπηλός σαν προσταγή

προσμένεις τον σκοπό σου

φορτωμένος με μια άπληστη συμπόνια

Γίνεται η κάθε ευχή

εμπόδιο στον εαυτό σου

κάθε ταξίδι βάζει τέλος στη διχόνοια

Σκιάς φως - Σαν προσευχή

Σαν πληγωμένος ουρανός

που τον προδώσανε τ' αστέρια

Σαν προσευχή μικρού παιδιού

να μην ξανά 'ρθουν καλοκαίρια

Σαν προσευχή μικρού παιδιού

να μην ξανά 'ρθουν καλοκαίρια

Σαν πληγωμένος ουρανός

που τον προδώσανε τ' αστέρια

Μοιάζουν οι μέρες

σαν ματωμένη αστραπή

Και μια κατάρα

έχεις κρατήσει για ευχή

Μοιάζουν οι νύχτες

σαν να τις 'κλείσαν φυλακή

Και μια κατάρα

έχεις κρατήσει για ευχή   ] 2x

Σαν οργισμένος ουρανός

που πολεμάει με τ' αστέρια

Σαν την ανάμνηση ζωής

που δεν υπήρξαν καλοκαίρια

Τώρα τελειώνει

η καληνύχτα που 'χα πει

Τα φώτα σβήνουν

σου δίνω πάλι την ευχή

Ευχή να μείνεις

εσύ για πάντοτε παιδί

Και πριν να φέξει

και μέχρι να 'ρθει η αυγή

Να με ξυπνήσεις

μέσα απ' αυτή τη φυλακή

Έλα τραγούδα

και μπες κι εσύ μεσ' τη γιορτή

Τώρα τελειώνει

η καληνύχτα που 'χα πει

Τα φώτα σβήνουν

σου δίνω πάλι την ευχή

Να την πετάξεις

σαν μια άρρωστη σιωπή

Έλα τραγούδα

τώρα και μπες μεσ’ τη γιορτή

Intro ] 2x

Σαν μια ανάμνηση ζωής στα δυο σου χέρια

Όλα τα όνειρα από εσένανε να φεύγουν

Σαν μια ανάμνηση ζωής στα δυο σου χέρια

Όλοι οι άνθρωποι εσένα να αποφεύγουν

Kansas Dust In The Wind

I close my eyes
Only for a moment, and the moment's gone
All my dreams
Pass before my eyes of curiosity

Dust in the wind
All they are is dust in the wind

Same old song
Just a drop of water in an endless sea
All we do
Crumbles to the ground though we refuse to see
Dust in the wind
All we are is dust in the wind

Don't hang on
Nothing lasts forever, but the earth and sky
It slips away
And all your money won't another minute buy

Dust in the wind
All we are is dust in the wind
Dust in the wind
Everithing is dust in the wind
Dust in the wind

Κλείνω τα μάτια μου
Μόνο για μια στιγμή και η στιγμή έχει φύγει
Όλα τα όνειρά μου
Λάμπουν στα αποριμμένα μάτια μου

Σκόνη στον άνεμο
Το μόνο που είναι, είναι σκόνη στον άνεμο

Ίδιο παλαιό τραγούδι
Μόνο μια σταγόνα νερού στην απέραντη θάλασσα
Ότι και αν κάνουμε
Συντρίβεται στο έδαφος αν και αρνούμαστε να το δούμε

Σκόνη στον άνεμο
Το μόνο που είμαστε είναι σκόνη στον άνεμο

Τώρα
Μην περιμένετε άλλο
Τίποτα δεν διαρκεί για πάντα εκτός από την γη και τον ουρανό
Γλιστρά μακριά
Και όλα τα χρήματά σας ούτε ένα λεπτό δεν θα αγοράσουν

Σκόνη στον άνεμο
Το μόνο που είμαστε είναι σκόνη στον άνεμο
Σκόνη στον άνεμο
Τα πάντα είναι σκόνη στον άνεμο

17/11/15:

Τι κρίμα!
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι στις οθόνες
Τι κρίμα!
Η σφαγή ντροπή του ανθρώπινου γένους!
Καμιά ανατροπή της πραγματικότητας!
Μόνο ευθύνες που δεν αντιστοιχούν
στους υπευθύνους!
Ενώ ζεις, άξαφνα σωριάζεσαι κάτω
από τα πυρά ενός ψυχρού δολοφόνου
και βρίσκεσαι κάτω από ένα λευκό σεντόνι!
Τι κρίμα!
Η ζωή να πρέπει να συνεχιστεί
και ξεχνώντας με τον καιρό
ο κόσμος να επιβιώνει!
Τι κρίμα!

16-11-15: Στην Ευρώπη του ''Διαφωτισμού''

Ώ εσύ Ευρώπη του διαφωτισμού!
Το απεχθές τέρας στόλισες
με πολύχρωμες ανέμελες σερπαντίνες
Σαν κάθε μέρα να είναι γιορτή
όπως άλλωστε παραδειγματίστηκες
από την απέναντι όχθη!
Έπραξες όπως ο Άρχοντας θέλει
Και εχθρός έγινες του κόσμου που πεινά
Του κόσμου που διψά για κόκκινη εκδίκηση!
Στην βία σοκάρεται ο κόσμος σου
αλλά σιωπά μπροστά στην πραγματικότητα
των τηλεοπτικών σου ειδησιογραφικών δελτίων
Και απλώς συνεχίζει την ζωή του
Εκείνη που έφτιαξε σαν να ζει
σε κάποιον άλλο κόσμο!
Ισχυρό ναρκωτικό η υπέρμετρη βία
που πωλείται φθηνά μέσα από της φαντασίας
τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα!
Πότε θα ενώσεις τις φωνές των λαών σου
Ως πότε θα είσαι η γη που χωρίζει
αντί να ενώνει;
Η μοναδική σου εμμονή
είναι η λευκότητα του δέρματος
των άπλυτων κατοίκων σου!
Η μοναδική σου απόρροια η αποστροφή
προς κάθε έγκλημα σου
Ως πότε στους λαούς
θα κουνάς επιδεικτικά το δάχτυλο
της συμμόρφωσης εν μέσω της απειλής
Ως πότε θα τρομοκρατείς
με την αλαζονεία σου
την ανυπαρξία των ανθρώπων;
Ένας χάρτης είσαι αντί για Ιδέα!
Μόνο λόγια αντί για πράξεις!
Κλαίει γοερά η κουκουβάγια
που φιλά τα κλεμμένα από την πατρίδα τους
μάρμαρα χωρίς χρώματα

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ: ΚΑΤΑ ΣΑΔΔΟΥΚΑΙΩΝ

"Όταν ακούω να μιλάν για τον καιρό

όταν ακούω να μιλάνε για τον πόλεμο

όταν ακούω σήμερα το Αιγαίο να γίνεται ποίηση

να πλημμυρίζει τα σαλόνια

όταν ακούω να υποψιάζονται τις ιδέες μου

να τις ταχτοποιούν σε μια θυρίδα

όταν ακούω σένα να μιλάς

εγώ πάντα σωπαίνω.

Όταν ακούω κάποτε στα βέβαια αυτιά μου

ήχους παράξενους ψίθυρους μακρινούς

όταν ακούω σάλπιγγες και θούρια

λόγους ατέλειωτους ύμνους και κρότους

όταν ακούω να μιλούν για την ελευθερία

για νόμους ευαγγέλια και μια ζωή με τάξη

όταν ακούω να γελούν

όταν ακούω πάλι να μιλούν

εγώ πάντα σωπαίνω.

Μα κάποτε που η κρύα σιωπή θα περιβρέχει τη γη

κάποτε που θα στερέψουν οι άσημες φλυαρίες

κι όλοι τους θα προσμένουνε σίγουρα τη φωνή

θ’ ανοίξω το στόμα μου

θα γεμίσουν οι κήποι με καταρράκτες

στις ίδιες βρώμικες αυλές τα οπλοστάσια

οι νέοι έξαλλοι θ’ ακολουθούν με στίχους χωρίς ύμνους

ούτε υποταγή στην τρομερή εξουσία.

Πάλι σας δίνω όραμα"

9/11/15: Γυναίκα

Ποιος θαύμασε την ομορφιά τόσο

ώστε να μείνει;

Ποιος χάρηκε την επιθυμία

ως δώρο ερωτικό;

Ο εμφανώς ευτυχισμένος

δεν φανερώνει

την αιτία της ευτυχίας του

Για να μην τη χάσει!

Ο καταπονημένος από μεγάλες λύπες

έχει ανάγκη να φανερώνει

την αδυναμία του

μα δεν το κάνει!

Ω εσείς ανόητοι παράφρονες!

Ο ένας φοβάται μη χάσει

αυτό που κατέχει

Και ο άλλος χτίζει τοίχος άτρωτο

μπροστά στις προκλήσεις!

Η Γυναίκα βρίσκεται σε όλες τις επιθυμίες

μπροστάρησα στην μάχη

Όσο και αν δεν θέλετε

να το παραδεχθείτε!

Δεν είναι για εκείνους

που την κατέχουν

Ή την φοβούνται!

Γιώργος Σαραντάρης Ιταλός, Έλληνας ή στρατιώτης, ποιητής;

http://www.toperiodiko.gr/γιώργος-σαραντάρης-ιταλός-έλληνας-ή-σ/#.Vjabzvv62-c

Γράφει: Βασίλης Ρούβαλης - ΑΝΘΡΩΠΟΙ, Πορτρέτα - 28/10/2015

Επιλέγουμε να παρουσιάσουμε ένα μικρό πορτρέτο του ποιητή Γιώργου Σαραντάρη, εν είδει αναφοράς στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Ο ποιητής Σαραντάρης, παραμονές του ελληνοϊταλικού πολέμου αρχίζει να μετατρέπεται σε στρατιώτη Σαραντάρη. Και η σύγχυση παραμένει στο μυαλό του μέχρι τις τελευταίες του ώρες. Η οποία βαθαίνει περισσότερο, όταν χρειάζεται να αναλογιστεί την εθνικότητά του: Έλληνας ή Ιταλός; 
Το πρόσωπο και το έργο αντιπροσωπεύουν αυτή τη νέα πνοή που χρειαζόταν ο πνευματικός κόσμος στις αρχές της δεκαετίας του 1930 για να κάνει το ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός – είναι ο Γιώργος Σαραντάρης. Στα μάτια των συνδαιτημόνων του υπήρξε ένας «απόκοσμος» εκπρόσωπος της ποίησης και της φιλοσοφίας, ο Ιταλός ελληνόφωνος και ο Έλληνας ιταλόφωνος, που βρέθηκε στην προπολεμική Αθήνα για να συνδέσει τη μοίρα του με μία από τις πιο έντονες σελίδες των νεοελληνικών γραμμάτων, τη λεγόμενη «Γενιά του Τριάντα». Άλλο τόσο συνέδεσε τη βιωμένη αλήθεια του, ως διανοούμενος, με τις κακουχίες του αλβανικού μετώπου: βρέθηκε ως στρατιώτης στην πρώτη γραμμή, σίγουρα ανίκανος να υπερασπιστεί οποιαδήποτε ιδέα ή τον εαυτό του, υπέκυψε τον Φεβρουάριο του 1941, σε ηλικία 33 ετών.
Από τη σκοπιά της φιλολογίας και της κριτικής, ο Σαραντάρης είναι ποιητής και εισηγητής της ανανεωμένης ευρωπαϊκής αντίληψης στη λογοτεχνία και τις ιδέες, σε μια Ελλάδα καταρρακωμένη από τη μικρασιατική καταστροφή, την κοινωνική αναστάτωση και τον οικονομικό στραγγαλισμό από το ΔΝΤ και τους δανειστές… Η παρουσία του στα ελληνικά γράμματα  -είναι πια κοινός τόπος- προσέδωσε μίαν αδιόρατη αλλά ισχυρή ώθηση στη μουδιασμένη και προφανώς αποκομμένη λογοτεχνική κοινότητα από τις διεθνείς εξελίξεις του Μεσοπολέμου.

Ο κόσμος των λέξεων είναι πλασμένος από νοήματα χειμαρρώδη, εικόνες φωτερές και προσδοκίες˙ για εκείνον, το πνεύμα και η αιωνιότητα είναι σύντροφοι στο όραμα του ανθρώπου. Αγαπούσε το ωραίο, ως έννοια πολύσημη, ως αντίληψη επίπλαστη αλλά και γόνιμη, σταθερή. Σε αντίθεση με αυτά, ήταν φανερή η ανικανότητά του να διαχειριστεί τη ρεαλιστική πραγματικότητα… Οι οικείοι, οι φίλοι, οι ομότεχνοι, όλοι όσοι σχετίστηκαν μαζί του στα λίγα χρόνια που έζησε στην Ελλάδα (από το 1931 κι εξής), κάνουν λόγο για μια φιγούρα αλλόκοτη, ιδιόμορφη, ωστόσο ελκυστική: αδιαφορούσε για την εξωτερική εμφάνισή του, παθιαζόταν μιλώντας για τα θέματα που αυτός πίστευε πρωταρχικής σημασίας, διεκδικούσε από τους συνομιλητές του μιαν ανάλογη -με τη δική του σοβαρότητα- εμπεριστατωμένη άποψη. Ήταν επίσης τα ελληνικά του κακοδιατυπωμένα και φτωχά (με έντονη ιταλική προφορά κι ανεπαρκή λεξιλογικό πλούτο) ώστε σε αντιθετικό συνδυασμό με την πλούσια γνωσιακή σκευή του (νέες, αυτούσιες ποιητικές προτάσεις και στοιχεία της σύγχρονης φιλοσοφικής παιδείας) δεν επέτρεπαν στις καλλιτεχνικές παρέες της εποχής να τον πλησιάσουν, να ταυτιστούν με τις εκφραστικές ανησυχίες και προεκτάσεις της σκέψης του. Αυτή η μετέωρη φιγούρα, ως εκ τούτου, ήταν επόμενο είτε να κερδίσει τον θαυμασμό είτε να παρεξηγηθεί και να θεωρηθεί αποδιοπομπαίος. Κι όμως, ήταν ο Σαραντάρης εκείνος ο οποίος ανακάλυψε την ποιητική φλέβα του Οδυσσέα Ελύτη, λ.χ., παροτρύνοντάς τον να δοκιμαστεί στον στίβο της πρώτης δημοσίευσης. Όπως επίσης, ήταν ο νεαρός παθιασμένος ομιλητής στη Φοιτητική Λέσχη ή στο Προαύλιο του Πανεπιστημίου Αθηνών που διατύπωνε τη δική του κοσμοθεωρία αδιαφορώντας για τα ρητορικά κλισέ, τη λογοκρατία των φιλοσόφων και τη σύγχρονη θεωρητική μεθοδολογία, στεκόμενος ανάμεσα σε ακμάζουσες προσωπικότητες όπως ο Κ. Δεσποτόπουλος, ο Κ. Τσάτσος, ο Ι. Συκουτρής.

Η εικόνα του μέσα από τη σύγχρονη προσέγγιση του έργου που κατέλιπε, θα μπορέσει να αποκατασταθεί μόνον διαμέσου της μελέτης του ποιητή και του φιλοσόφου, ως ένα όλον. Ο «ένας εισχωρούσε μέσα στον άλλον», όπως ακριβώς είχε παρατηρήσει ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος (γνώριμός του από τα χρόνια της θητείας του ως κοινωνιολόγος στη Φιλοσοφική της Αθήνας). Πάντως, για τον Σαραντάρη έχει κομβική σημασία η αλήθεια, η οποία συνεπάγεται τη συνείδηση. «Γι’ αυτό θέλει την πραγματικότητα-ύπαρξη», έγραφε στο πρώτο του στοχαστικό δοκίμιο (Συμβολή σε μια φιλοσοφία της ύπαρξης, 1937). «Ο άνθρωπος για να ζήσει τη ζωή του λογικά και σύμφωνα με όλες τις δυνατότητες της καθολικής του φύσης πρέπει να είναι βέβαιος για τη δική του πραγματικότητα, πρέπει δηλαδή να μπορέσει, να επιτύχει να θεωρήσει τη δική του πραγματικότητα, πραγματικότητα-ύπαρξη, μόνην πραγματικότητα». Αλλά και στην ποίηση έδινε ανάλογη δυνατότητα προσέγγισης της ανθρώπινης ύπαρξης, στην αυτάρκεια και τη δυνατότητά της να ορίσει την πραγματικότητα. Γράφει χαρακτηριστικά: «…Κάπου ο κίνδυνος είναι μεγάλος/ Όμως αυθόρμητα τραβάμε ίσια/ Προχωρούμε όχι πια μέσα στη μουσική/ Αλλά μέσα στο θάνατο/ Κι ο δρόμος μας δεν έχει τέλος» (στη συλλογή Στους φίλους μιας άλλης χαράς, 1940).

Ο Σαραντάρης γεννήθηκε και ανδρώθηκε σε καλλιεργημένο περιβάλλον: οικογένεια εμπόρων ελληνικής καταγωγής, αστικός ορίζοντας μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Ιταλίας, επαφή με την «καρδιά» της καλλιτεχνικής πραγματικότητας στην Ευρώπη. Το ελληνικό «πέρασμά» του υπήρξε γόνιμο, ευεπίφορο μα συνάμα καταστροφικό για τον ίδιο. Οικοδομώντας τη δική του, την ιδιότυπη ίσως για κάποιους ελληνικότητα στη συνείδησή του, επιδίωξε να δώσει μορφή σ’ έναν κοσμοπολιτισμό και σε μια ρηξικέλευθη διάθεση πρωτοπορίας.

Ωστόσο, στις παραμονές του ελληνοϊταλικού πολέμου βρέθηκε ενώπιος ενωπίω με τον εαυτό του: τι ακριβώς προασπίζει η θηριωδία ενός πολέμου; Η δύσκολη συνθήκη της μάχης στα ηπειρώτικα βουνά, το αδιέξοδο από την αγωνία της επιβίωσης, η πλήρης υποταγή στην ειμαρμένη της πραγματικότητας, μπορούν να θεωρηθούν δεδομένα για τον Σαραντάρη, που πίστευε ότι τραγική κατάληξη για τον άνθρωπο είναι ο πόλεμος: «Πολιτισμένος είναι μονάχα όποιος πιστεύει στην αιωνιότητα του ανθρώπου», υποστηρίζοντας ότι αυτή η βαρβαρότητα δεν επιτρέπει στην ύπαρξη να υψωθεί στη διάστασή της, να οδηγηθεί «η διάνοια και το αίσθημα κάτω από την πυκνή και λογική της πίστης στον άνθρωπο…».
Το πρόωρο τέλος του είχε προδιαγραφεί. Όπως σημειώνει στα «Ανοιχτά Χαρτιά» ο Οδυσσέας Ελύτης, ήταν η πιο άδικη επιλογή αυτός ο «εύθραυστος διανοούμενος που μόλις στεκότανε στα πόδια του» να σταλεί στο μέτωπο: «Φαίνεται ότι πέρασε φριχτές ώρες. Τα χοντρά μυωπικά του γυαλιά, που χωρίς αυτά δεν μπορούσε να κάνει βήμα, τα ‘χασε μέσα στην παραζάλη. Φώναζε βοήθεια στους άλλους φαντάρους, αυτός ο χριστιανός φώναζεβοήθεια˙ και τ’ αδέρφια τον κοροϊδεύανε, τα πιο αδίσταχτα βαλθήκανε κιόλας να του κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα, οτιδήποτε χρήσιμο μπορούσε ο δόλιος να κουβαλεί. Απόμεινε σαν το κατατρεγμένο πουλί μέσα στην παγωνιά. Χωρίς να βαρυγκομήσει. Χωρίς να ξεστομίσει έναν πικρό λόγο. Περήφανος, μ’ ένα σώμα ελάχιστο και μια μεγάλη ψυχή…».
Σύμφωνα με τη μαρτυρία συμπολεμιστή του, ο Σαραντάρης είχε δημιουργική έμπνευση παρά τις κακουχίες. Κάπου στην περιοχή της Κλεισούρας συναπαντήθηκαν. Εκείνος ήταν εξαντλημένος, πεινασμένος και ωχρός στην όψη. Μέσα από το χιτώνιό του έβγαλε έναν μάτσο χαρτιά – το ένα ήταν ιατρική γνωμάτευση που τον έστελνε στο νοσοκομείο στα Γιάννενα, το άλλο ήταν ένα ποίημα –μάλλον το τελευταίο του– γραμμένο σε αντίσκηνο: «Εγώ που οδοιπόρησα/ Με τους ποιμένες της Πρεμετής/ Είχα τα μάτια μου/ Παντοτεινά στραμμένα/ Στο εωθινό σου πρόσωπο…».
Επιστρέφοντας στην Αθήνα (Φεβρουάριος 1941) βρέθηκε σε ιδιωτική κλινική στην Οδό Τροίας. Υπέφερε από τύφο. Η μαρτυρία της ποιήτριας Μελισσάνθης δίνει την τελευταία εικόνα του: «αποσαρκωμένος σαν βυζαντινός άγιος», «άνθρωπος κάποιου άλλου κόσμου». Ύστερα από μερικές ημέρες υπέκυψε εξαιτίας της έλλειψης αντιβιοτικών.
Μέσα στην αναταραχή του πολέμου, της Κατοχής, του Εμφυλίου, η φιγούρα του έμεινε στο περιθώριο της μνήμης, τόσο από τους φίλους όσο και από τους ομοτέχνους του. Το σύνολο του αρχειακού υλικού που συγκεντρώθηκε αργότερα, δεν έμελλε να λάβει τη δέουσα προσοχή και αξιοποίηση. Πέρασαν αρκετές δεκαετίες ώστε ο Σαραντάρης να βρει τον δρόμο του ανάμεσα στους αναγνώστες και τους νεότερους ποιητές. Οι φιλολογικές μελέτες, οι ανθολογίες, τα κριτικά κείμενα γύρω από το έργο του αυξάνονται γεωμετρικά, παρ’ όλ’ αυτά. Και το πιο σημαντικό σ’ αυτή τη συζήτηση κατατίθεται από τον ίδιο: «Τα κύματα είναι οι ψυχές των ανθρώπων που αληθινά δεν πεθαίνουν, δηλαδή οι ψυχές όλων των ανθρώπων της γης, που πραγματικά τραγουδάν, όταν σωπαίνει ο ήλιος. Δεν πεθαίνουν οι άνθρωποι, δεν πεθαίνουν τα κύματα, όποιους κοιτάζει τα κύματα ξεχνάει και τούτο ακόμα, πως κάποτε φαινομενικά θα πεθάνει».

SPOKEN WORD FOR THE WORLD!

SPOKEN WORD FOR THE WORLD

A COMPETITION FOR POETS


Use your art to inspire action on climate change

http://spokenword4theworld.com

18/10/15:

Μου αρέσουν οι γυναίκες που είναι στα μαύρα ντυμένες!
Λευκό δέρμα, μαύρα βαμμένα χείλη και νύχια...
Τα ρούχα τους δεν είναι καθόλου ευδιάθετα
διότι ξέρουν την γνήσια ηδονή της αγάπης!
Τα χαμόγελα τους δεν είναι το αποτέλεσμα
μιας εύθυμης ανοησίας
αλλά επιλεγμένης συνάφειας!
Τα φιλιά τους τα δίνουν απλόχερα
από τα βαμμένα τους μαύρα χείλη
χωρίς να τις ενδιαφέρει αν θα ξεβάψουν
Και ξέρουν να αγκαλιάζουν ερωτικά
με τα λευκά τους χέρια
με εκείνα τα λεπτά δάχτυλα
που δεν είναι ικανά να αφήσουν σημάδια
επάνω στο κορμί σου!
Αν φίλε μου βρεις ποτέ σου
μια τέτοια γυναίκα
να μην την αρνηθείς!
Μην σου δημιουργήσει την εντύπωση
πως δεν αγαπά την ζωή!
Απλώς ξέρει να θλίβεται
για όσα την ασχημαίνουν!
Παραλίγο να γνώριζα μια τέτοια γυναίκα σήμερα!
Αλλά είχε τον σύντροφό της μαζί...
όχι τον δεσμευμένο σκλάβο της!

Αγαπώ σε εκείνες τη θλίψη στα μάτια
που μοιράζεται αμοιβαία
και δεν υποκρίνεται θελκτικά
για να προσελκύσει τους ομοίους της
Αγαπώ επίσης την διαφορετικότητα
των αντιλήψεων τους
που ξέρει πάντα να εκφράζεται
με δημιουργική αμφισημία
Όλη η ύπαρξη τους
είναι ένα ανθρώπινο  Γίν και Γιάνγκ!
Είναι για τους άνδρες
που τους αρέσουν οι προκλήσεις!

Δ. Ε. Σολδάτος ΖΕΥΓΑΡΙΑ

Μην ζηλεύεις τα ζευγάρια που γεράσανε μαζί

και κρατιούνται σαν βαδίζουν τρυφερά χέρι με χέρι.

Όταν ο έρωτας περάσει και το πάθος πια δεν ζει

μοιάζει απόγευμα η αγάπη, που μετά το μεσημέρι

έχει αρχίσει να ψηλώνει σαν των δέντρων τις σκιές

που στο σούρουπο αναλιώνουν πριν να πέσει το σκοτάδι,

και διαδέχεται η γαλήνη την φουρτούνα στις καρδιές –

η γαλήνη της συνήθειας, που στοργής λέγεται χάδι.

Μην ζηλεύεις τα ζευγάρια που γεράσανε μαζί

από φόβο, από μιζέρια κι από μιαν αδυναμία

να χαθούν μες στα πελάγη του αγνώστου, που επιζεί

το ταξίδι ενός ονείρου που μισεί την νηνεμία.

Μην ζηλεύεις τα ζευγάρια που γεράσανε μαζί

σε ξεδοντιασμένες σχέσεις, σε ρυτιδιασμένες μέρες,

που κατάντησε η ζωή τους κούφια, ανόητη και πεζή,

με όση λάμψη τής προσδίνουν κάτι «σκουριασμένες» βέρες.

Να ζηλεύεις τα ζευγάρια που χωρίσανε νωρίς,

άρρηκτο έχοντας δεσμό τους του ανεκπλήρωτου το νήμα.

Να ζηλεύεις τα ζευγάρια που αυτοκτόνησαν, χωρίς

να χωρίσουν, που δεν κάναν στη ζωή πίσω ένα βήμα –

και φιλιούνται οι σκελετοί τους μέχρι ακόμα και στο μνήμα!

25/9/15

Βάλε τη φριχτή μάσκα που διαπρέπει

βγάλε την καρδιά σου από την τσέπη

Και συνέθλιψε με μίσος γνωστικό

δεν είναι ζωή, το φθηνό πλαστικό

Αυτή μόνο σου ταιριάζει!

Αυτή μόνο δεν σε διχάζει!

Είσαι πλέον ένας παραχαράκτης μόνο

μια προσωπικότητα δεν κάνει φόνο!

Ένας χαρακτήρας απόλυτα καθαρός

ένας ουρανός δίχως Ήλιο νεκρός!

Αρκετά κουράστηκες να παριστάνεις

πως έχεις καρδιά για να ζεστάνεις

Κοίταξε μπροστά σου στον καθρέφτη

δεν φοβάσαι πλέον πια τον θηρευτή

Γίνε ένα με το σώμα σου που φθίνει

μια εικόνα που πιστός θε να τη φτύνει

Βλάσφημος, νεκρός, δουλοπάροικος

μιας χώρας ανύπαρκτης φύλαρχος

Δεν βαρέθηκες ποτέ σου να ζητάς

τα αντικείμενα σύντομα να αποκτάς

Μόδα, τεχνολογία, και όλα τα λοιπά

του καπιταλισμού όλα τα ιδανικά

Σκλάβος είσαι, πάντα θα παραμείνεις

προσκυνητής που ποτέ δεν κρίνεις

Μιας ιδέας νέας, δήθεν ανθρωπιστικής

μια μάσκα είναι δόξας πανηγυρικής

Αυτή μόνο σου ταιριάζει!

Αυτή μόνο δεν σε διχάζει!